Leven met dementie in Hattem
We worden steeds ouder en dat is mooi. Zeker wanneer dat in goede gezondheid gebeurt. De groeiende vergrijzing betekent echter ook dat een toenemend aantal Hattemers te maken zal krijgen met dementie. Weet jij wat dat betekent en welke hulp je kunt krijgen? Op 21 september is het Wereld Alzheimer Dag. Samen met Alzheimer Oost-Veluwe schreven we een serie artikelen over dementie in Hattem. Wil je ze nog eens nalezen? We hebben ze hieronder verzameld.
Hersenziekte met grote gevolgen
Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes die de hersenen aantasten. De bekendste is de ziekte van Alzheimer. Dementie veroorzaakt schade in de hersenen. Informatie wordt niet meer goed verwerkt. Hierdoor kunnen mensen eenvoudige dagelijkse taken minder goed of niet meer uitvoeren. Denk aan aankleden, boodschappen doen, medicatie innemen of rekeningen betalen. Mensen met dementie hebben steeds meer zorg nodig. Mantelzorgers spelen daarbij een belangrijke rol. Onderzoek door Alzheimer Nederland (zie ook www.alzheimer-nederland.nl) laat zien dat 79% van de mensen met dementie thuis wordt verzorgd door hun naasten.
Dementie in Hattem
Het aantal mensen met dementie groeit snel. Op dit moment hebben 290.000 Nederlanders de diagnose dementie. Tot 2050 zal dat aantal stijgen naar ruim 620.000. De kans dat mannen dementie krijgen is 1 op 7. Bij vrouwen is dit 1 op 3, doordat de levensverwachting van vrouwen hoger is. In 2022 waren er 250 Hattemers met de diagnose dementie, 2% van onze inwoners. Naar verwachting groeit dat aantal naar 450 Hattemers in 2040. Erkenning van de ziekte duurt vaak lang, 69% van de mantelzorgers geeft aan dat het langer dan een jaar duurde voordat de diagnose kon worden gesteld.
Risicofactoren
Dankzij wetenschappelijk onderzoek weten we steeds beter wat dementie veroorzaakt en wie er risico loopt. Ouderdom is de grootste risicofactor: ruim 8% van de mensen boven de 65 jaar, ruim 25% van de mensen boven de 80 jaar en ruim 40% van de mensen boven de 90 jaar heeft dementie. De kans op dementie neemt dus sterk toe met de leeftijd. Dementie komt in veel mindere mate op jongere leeftijd voor.
Er zijn 10 risicofactoren bekend die de kans om dementie te krijgen vergroten:
- hoge bloeddruk
- overgewicht
- overmatig alcoholgebruik
- suikerziekte
- roken
- verhoogd cholesterol
- ongezonde voeding
- weinig beweging
- weinig nieuwe dingen leren
- weinig sociale contacten
Mensen die gezond leven krijgen minder vaak dementie. Wetenschappers denken dat tot 30% van het aantal gevallen van dementie voorkomen kan worden, als we allemaal gezonder gaan leven.
Dit kun je doen bij klachten of zorgen
Signalen die kunnen wijzen op mogelijke dementie zijn o.a. terugkerende vergeetachtigheid, verandering in karakter of gedragsverandering. Iemand heeft bijvoorbeeld moeite om te onthouden welke dag het is, of wordt sneller boos. Op www.alzheimer-nederland.nl staat een overzicht van 10 symptomen waaraan u (beginnende) dementie kunt herkennen.
Heb je zelf klachten die kunnen wijzen op beginnende dementie? Of maak je je zorgen over iemand in je omgeving? Bespreek dit dan met de huisarts of neem contact op met het Geheugensteunpunt via hattem@hetgeheugensteunpunt.nl of 06 8393 4473.
Je staat er niet alleen voor
Na de diagnose dementie komt er veel op je af, emotioneel en praktisch. Het is goed te weten dat niemand er alleen voor staat. In Hattem werken zorgprofessionals die gespecialiseerd zijn in het ondersteunen van mensen met dementie en hun naasten. Ook staan de huisartsen, het welzijnswerk, het Geheugensteunpunt en diverse vrijwilligers paraat.
Casemanagers dementie
Mensen met dementie die ondersteuning nodig hebben kunnen een casemanager dementie inschakelen. Dat loopt meestal via de huisarts, maar kan ook rechtstreeks. In Hattem werken onder andere casemanagers van het Netwerk Dementie Oost-Veluwe en van Driezorg. Casemanagers bieden steun aan thuiswonende mensen met dementie en hun mantelzorgers. Ook kunnen zij de benodigde extra zorg en ondersteuning coördineren. De meeste mensen met dementie wonen zo lang mogelijk thuis, in hun vertrouwde omgeving. Casemanagers spelen al die tijd een belangrijke rol.
Mantelzorgers
Mantelzorg is de onmisbare ondersteuning die partners, kinderen, familie of bekenden aan een naaste met dementie verlenen. Dat gebeurt vrijwillig en onbetaald. Mantelzorg verlenen vraagt veel van je. Goed voor jezelf zorgen is daarom belangrijk om het mantelzorgen vol te kunnen houden. Om mantelzorgers te begeleiden en te ontlasten zijn in Hattem casemanagers dementie, de thuiszorg, Stichting Welzijn Hattem en uiteenlopende dagactiviteiten beschikbaar.
Op momenten dat je als mantelzorger tijd voor jezelf nodig hebt kun je vervangende zorg (respijtzorg) inschakelen. Het Steunpunt Mantelzorg van Stichting Welzijn Hattem kan hierover meedenken. Kijk voor meer informatie op www.swhattem.nl. Ook het Geheugensteunpunt biedt ondersteuning aan mantelzorgers, zowel via gespreksgroepen als individueel. Bijvoorbeeld door inzet van een VR-bril, de zogenaamde dementiebril. Daarmee kun je even meemaken wat jouw dierbare met dementie dagelijks ervaart en leer je hem of haar beter begrijpen.
Dagactiviteiten
Voor mensen met (beginnende) dementie die thuis wonen zijn in Hattem diverse activiteiten beschikbaar. Je kunt je bijvoorbeeld aanmelden voor de wekelijkse bijeenkomsten van het Geheugensteunpunt. De casemanager en de Wmo-consulent van de gemeente kunnen met je meedenken over passende dagactiviteiten als er meer nodig is, zoals dagbesteding van IJsselheem/De Bongerd of andere vormen van ondersteuning. Er zijn daarvoor zorgorganisaties in Hattem, maar ook mogelijkheden daarbuiten.
Steun vanuit de omgeving
Mensen met (beginnende) dementie kunnen zich in hun vertrouwde omgeving vaak wel redden, maar soms kunnen zij hulp gebruiken van anderen uit hun omgeving. Maak je je zorgen over iemand met dementie? Dan kun je diegene en zijn of haar mantelzorgers tot steun zijn. Een klein gebaar of een uurtje van je tijd is vaak al fijn.
Blijven meedoen
Het is een feit, 1 op de 5 mensen krijgt dementie, ook in jouw omgeving. Het is voor mensen met dementie belangrijk dat zij zo lang mogelijk kunnen blijven meedoen en genieten. Alle Hattemers kunnen eraan bijdragen dat mensen met dementie zich verbonden blijven voelen met onze samenleving. Daarvoor is het belangrijk dat je dementie kunt herkennen en weet hoe je mensen met dementie kunt helpen.
Dementie herkennen
Merk je dat iemand steeds opnieuw dezelfde vragen stelt, het lastig vindt om gewone handelingen uit te voeren zoals een boodschap doen, verdwaalt op zijn of haar vaste route of slecht op woorden of namen kan komen? Dat kan wijzen op dementie. Er zijn meer signalen waar je op kunt letten. Op www.samendementievriendelijk.nl staat een overzicht.
GOED omgaan met dementie
Laat mensen altijd in hun waarde en geef ze de kans om zelf te beslissen. Neem dus niet de regie over, maar kijk wat je voor iemand kunt betekenen. De GOED-methode helpt en is ook nog eens een handig ezelsbruggetje:
- Geruststellen. Door op kalme toon te praten, jezelf voor te stellen en te zeggen wat je gaat doen. Vermijd correcties, creëer een veilige omgeving en wees bemoedigend in het contact.
- Oogcontact. Maak contact en controleer of je begrepen wordt. Gebruik korte zinnen en stel eenvoudige vragen (één vraag per keer). Stel geen vragen over het recente verleden.
- Even meedenken met de persoon met dementie doe je door te vragen of je mag helpen. Leef mee met de ideeën en wensen van de persoon en betrek hem of haar bij de oplossing. Benoem wat je gaat doen.
- Dankjewel! Bedank de persoon dat jij hebt mogen helpen. En dankjewel dat jij iemand hebt geholpen. Zo help je mee Hattem dementievriendelijker te maken.
Wil je hiermee oefenen? Op www.samendementievriendelijk.nl kun je de gratis online training GOED omgaan met dementie volgen. Deze duurt 15 minuten.
Zo maak je een mooi gebaar
Ken je een mede-Hattemer met dementie? Je kunt diegene op allerlei manieren tot steun zijn. Drink bijvoorbeeld eens een kopje koffie samen of houd hem of haar gezelschap. Blijf diegene meenemen naar de sportvereniging of naar een andere vertrouwde hobby of activiteit waar jullie altijd samen naartoe gingen. Je kunt ook samen een ommetje maken, in de tuin werken, foto’s van vroeger bekijken, muziek luisteren of liedjes zingen.
Vergeet ook de mantelzorgers niet. Vraag eens hoe het gaat en hoe je kunt helpen. Dat kan praktisch zijn door klusjes in huis of tuin te doen, een maaltijd te koken of de hond uit te laten. Je kunt ook een luisterend oor bieden, samen een eindje wandelen of iets leuks doen.
Doe je mee?
Een dementievriendelijker Hattem bereiken we wanneer we als inwoners, winkeliers, ondernemers, verenigingen en kerken onze krachten bundelen. Doe je mee? Volg bijvoorbeeld eens een (online) training via www.samendementievriendelijk.nl. Heb je ideeën over het dementievriendelijker maken van onze stad? Stuur ze dan naar gemeente@hattem.nl.